Materiały do wydania:
ISBN 978-83-8186-213-4
wydanie II

Matura - arkusze - matematyka

Wskazówki - arkusz CKE 2026

Zadanie 1

1 sposób:

Skorzystaj z własności, że  a b = a b dla liczb nieujemnych a , b .

Ze wzoru a - n = 1 a n otrzymujemy, że  2 - 1 = 1 2

2 sposób:

Skorzystaj z własności, że  a b = a b , dla liczby nieujemnej a oraz liczby dodatniej b .

Przypomnijmy, że  8 = 2 2

Zadanie 2

1 sposób:

Przypomnij sobie, że procent składany, to taki sposób oprocentowania, w którym odsetki są doliczane do kapitału początkowego i w kolejnym okresie oprocentowanie naliczane jest od kapitału powiększonego o odsetki za wcześniejszy okres.

Zauważ, że lokata jest roczna.

Wzór na procent składany: K n = K 0 ( 1 + p 100 ) n , gdzie kapitał początkowy to K 0 złożony na  n lat na lokacie bankowej, przy rocznym oprocentowaniu p % .

2 sposób:

Przypomnijmy, że  p % jakiejś wielkości, to p 100 tej wielkości.

W tym sposobie rozwiązania łączna wartość doliczonych odsetek na danej lokacie po dwóch latach, to suma odsetek doliczonych po pierwszym i po drugim roku.

UWAGA: W każdym ze sposobów, stosując obliczenia, pamiętaj o kolejności wykonywania działań.

Zadanie 3

Zgodnie ze wzorem a m n = a m n , (dla a 0 ) otrzymujemy, że  5 = 5 1 2

Skorzystaj z praw działań na potęgach

1)

a r a s = a r + r

czyli

5 1 5 1 2 = 5 1 + 1 2

oraz

2)

( a r ) s = a r s

czyli

( 5 3 2 ) 1 2 = 5 3 2 1 2

Zadanie 4

Skorzystaj ze wzorów:

log a x - log a y dla x > 0 oraz y > 0

zatem:

log 8 4 - log 8 32 = log 3 4 32

Przypomnijmy jeszcze definicję logarytmu:

log a b = c wtedy i tylko wtedy, gdy a c = b

zatem

log 8 1 8 = - 1 , bo 8 - 1 = 1 8

UWAGA, możesz też skorzystać z przekształcenia:

log 8 1 8 = log 8 8 - 1 = - 1 log 8 8 = - 1 1 = - 1

Zadanie 5

1 wiersz:

Skorzystaj z praw działań na potęgach (z zestawu wzorów):

1) a r s = ( a r ) s

czyli

5 24 = 5 2 12 = ( 5 2 ) 12 (1 sposób)

4 12 = ( 2 2 ) 12 = 2 2 12 = 2 24 (2 sposób)

2) a r b r = ( a b ) r

czyli

4 12 25 12 = ( 4 25 ) 12 (1 sposób)

2 24 5 24 = ( 2 5 ) 24 (2 sposób)

2 wiersz:

Zauważ, że np.:

10 2 = 100 - dwa „zera”; łącznie trzy cyfry

10 3 = 1000 - trzy „zera”; łącznie cztery cyfry

Zadanie 6

1 sposób:

Skorzystaj ze wzoru skróconego mnożenia na kwadrat sumy:

a + b 2 = a 2 + 2 a b + b 2

Warto przypomnieć, że  ( 2 ) 2 = ( 2 1 2 ) 2 = 2 1 2 2 = 2

2 sposób:

Skorzystaj ze wzoru skróconego mnożenia na kwadrat różnicy:

a - b 2 = a 2 - 2 a b + b 2

3 sposób

Jest to tzw. „deska ratunku”. Sposób ten stosuj tylko w sytuacji, gdy nie masz pomysłu, jak zastosować w zadaniu wzór skróconego mnożenia.

Przypomnijmy, że kwadrat liczby ujemnej jest liczbą dodatnią.

UWAGA: W każdym ze sposobów, stosując obliczenia, pamiętaj o kolejności wykonywania działań.

Zadanie 7

Żeby pokazać, że liczba jest podzielna przez 14, trzeba daną liczbę przedstawić jako iloczyn liczby 14 i liczby całkowitej.

Zauważ, że  14 = 2 7 , zatem żeby wykazać, że dana liczba jest podzielna przez 14, wystarczy pokazać, że jest podzielna przez 2 (czyli jest parzysta) i przez 7.

1 sposób:

Iloczyn liczby parzystej i liczby nieparzystej jest liczbą parzystą.

Jeżeli liczba całkowita n jest liczbą nieparzystą, to liczba n + 3 jest liczbą parzystą.

2 i 3 sposób

Przypomnij sobie, że liczbę parzystą można zapisać jako 2 k , a liczbę nieparzystą można zapisać jako 2 k + 1 , gdzie k jest dowolną liczbą całkowitą.

Skorzystaj ze wzoru skróconego mnożenia: a + b 2 = a 2 + 2 a b + b 2

UWAGA: Za sprawdzanie prawdziwości warunku przedstawionego w zadaniu dla konkretnych n otrzymuje się 0 punktów.

Zadanie 8

Przypomnijmy, że iloczyn dwóch lub więcej czynników jest równy zero, gdy przynajmniej jeden z tych czynników jest równy zero.

Żeby zapisać sumę wszystkich rozwiązań, należy dodać te wszystkie rozwiązania.

Zadanie 9

Pamiętaj o założeniu, że mianownik nie może być równy zero.

Zauważ, że równanie jest zapisane w postaci proporcji.

Skorzystaj z reguły proporcji: iloczyn wyrazów skrajnych jest równy iloczynowi wyrazów środkowych, czyli równanie zapisane w postaci proporcji a b = c d można zapisać jako a b = b c , przy założeniach, że mianowniki nie mogą być równe 0.

Zadanie 10

Przekształć nierówność równoważnie (przenieś jednomiany z prawej strony nierówności na lewą, pamiętając o zmianie znaków przenoszonych jednomianów) i uporządkuj wyrazy.

Zauważ, że nierówność z zadania jest kwadratowa.

Naszkicuj pomocniczo wykres funkcji y = 3 x 2 - 2 x - 8

Przypomnijmy, że gdy we wzorze funkcji kwadratowej y = a x 2 + b x + c współczynnik a > 0 , to ramiona paraboli skierowane są do góry.

Zwróć uwagę, że przedziały będą domknięte w miejscach zerowych rozważanej funkcji.

Zadanie 11

Zauważ, że skoro koszty organizacji stanowią 25% łącznych wpływów, to 75% łącznych wpływów stanowi pozostała kwota 4665 zł.

W 1 sposobie, rozwiązując równanie w zadaniu, pamiętaj o kolejności wykonywania działań.

Zadanie 12.1

1.

Narysuj prostą równoległą do osi O x i przechodzącą przez 3 na osi O y , czyli prostą o równaniu: f ( x ) = 3 .

Odczytaj z osi O x argument, dla którego prosta f ( x ) = 3 przecina wykres funkcji przedstawiony na rysunku. W naszym zadaniu jest to argument x = 1 .

Zauważ, że dla x = 2 na wykresie jest puste kółko, zatem punkt ( 2 , 3 ) nie należy do wykresu danej funkcji, a  x = 2 nie jest rozwiązaniem równania f ( x ) = 3 .

2.

Wartość funkcji odczytujemy z osi y .

Zaznacz na wykresie proste x = 2 oraz x = 3 . Odczytując największą wartość funkcji w przedziale [ 2 ; 3 ] , bierzemy pod uwagę, tylko tę część wykresu, która leży pomiędzy zaznaczonymi prostymi, wraz z punktami na prostych (rozważana część wykresu zaznaczona została na zielono).

Zauważ, że najwyżej znajduje się punkt ( 2 , 4 ) , zatem największa wartość w przedziale [ 2 ; 3 ] to 4.

Zadanie 12.2

1.

Zbiór wartości odczytujemy z osi O y .

Zrzutuj prostokątnie wykres na oś O y , a następnie zbiór wartości funkcji odczytaj z tej osi (zaznaczony na czerwono na rysunku):

2.

Zaznacz na rysunku prostą y = 1 .

Zaznacz tę część wykresu, która jest powyżej narysowanej prostej (kolor zielony). Zauważ, że wartości funkcji mają być większe od 1.

Zrzutuj zaznaczoną część wykresu prostokątnie na oś O x (kolor czerwony).

Zadanie 13.1

1 wiersz:

1 sposób:

Zauważ, że kąt nachylenia prostej do dodatniego kierunku osi x jest rozwarty, zatem funkcja jest malejąca.

Przypomnijmy, że jeśli funkcja liniowa y = a x + b jest malejąca, to jej współczynnik kierunkowy a < 0 .

2 sposób:

Skorzystaj ze wzoru na współczynnik kierunkowy prostej przechodzącej przez dwa różne punkty A = ( x A , y A ) , B = ( x B , y B ) , czyli: a = y B - y A x B - x A

2 wiersz:

Skorzystaj z informacji, że prosta o równaniu y = a x + b przecina oś y w punkcie ( 0 , b ) , w naszym zadaniu jest to punkt ( 0 , - 3 ) , zatem b = - 3 .

Zadanie 13.2

Skorzystaj ze wzoru na współczynnik kierunkowy prostej przechodzącej przez dwa różne punkty A = ( x A , y A ) , B = ( x B , y B ) , czyli: a = y B - y A x B - x A

Przypomnijmy własność, że  a = tg α , gdzie a to współczynnik kierunkowy prostej opisanej równaniem y = a x + b , natomiast α to kąt nachylenia prostej do dodatniego kierunku osi O x .

Zadanie 14

1 sposób:

Skorzystaj z postaci kanonicznej funkcji kwadratowej.

Z definicji miejsca zerowego, jeżeli liczba 0 jest miejscem zerowym funkcji g , to g ( 0 ) = 0 , czyli wykres funkcji g przechodzi przez punkt ( 0 ; 0 ) .

Żeby przekształcić postać kanoniczną do postaci iloczynowej, zastosuj wzór skróconego mnożenia na kwadrat różnicy: ( a - b ) 2 = a 2 - 2 a b + b 2 .

2 sposób:

Skorzystaj z definicji miejsca zerowego – jest to argument, dla którego wartość funkcji jest równa 0.

Skorzystaj z postaci iloczynowej funkcji kwadratowej.

Przypomnijmy, że jeżeli wykres funkcji przechodzi przez punkt o podanych współrzędnych, to po podstawieniu współrzędnych tego punktu w miejsce odpowiednich zmiennych we wzorze funkcji, otrzymujemy równość prawdziwą.

UWAGA: rozwiązując zadanie nie pomyl funkcji f z funkcją g . Wygodnie jest w zapisie wzorów tych funkcji stosować zapis f ( x ) = , g ( x ) = , zamiast y = .

Zadanie 15

1 sposób:

Przypomnijmy, jak powstają kolejne wyrazy ciągu geometrycznego:

2 sposób:

Skorzystaj z własności, że dla sąsiednich wyrazów ciągu geometrycznego ( a n ) prawdziwa jest równość: ( a n ) 2 = a n - 1 a n + 1 dla n 2

UWAGA: ponieważ a k = 3 k + 5 , w obydwu sposobach w miejsce a k można wstawić wzór 3 k + 5 .

Zadanie 16

Skorzystaj z wzoru na  n -ty wyraz ciągu arytmetycznego o pierwszym wyrazie a 1 i różnicy r , czyli: a n = a 1 + ( n - 1 ) r , gdzie n 1 .

Zadanie 17

1 sposób:

Przypomnijmy wzór na  n -ty wyraz ciągu geometrycznego o pierwszym wyrazie a 1 oraz ilorazie q , gdzie n 1 , czyli

a n = a 1 q n - 1

W przekształceniach skorzystaj z prawa działań na potęgach: a r a s = a r + s

2 sposób:

Skorzystaj z definicji ciągu geometrycznego, że każdy wyraz oprócz pierwszego powstaje przez pomnożenie wyrazy poprzedzającego go przez stałą liczbę q , zwaną ilorazem ciągu geometrycznego.

Zadanie 18

Trójkąt A B C jest prostokątny, bok A C jest przeciwprostokątną, a bok A B leży naprzeciwko kąta γ .

Sinus kąta γ to iloraz długości boku leżącego naprzeciwko tego kąta, do długości przeciwprostokątnej, czyli: sin γ = | A B | | A C |

Skorzystaj z twierdzenia Pitagorasa, żeby obliczyć długość boku A B .

Przypomnijmy, że  ( a b ) n = a n b n , czyli ( 2 10 ) 2 = 2 2 ( 10 ) 2

Zadanie 19

Zauważ, że kąt A O C jest kątem środkowym, a kąt A D C jest kątem wpisanym w okrąg i obydwa te kąty oparte są na tym samym łuku.

Przypomnijmy twierdzenie, że miara kąta środkowego jest dwa razy większa od miary kąta wpisanego w okrąg i opartego na tym samym łuku.

Zadanie 20

Trójkąty A O D B O C są trójkątami podobnymi, ponieważ:

| < A O D | = | < B O C | jako kąty wierzchołkowe

| < A D O | = | < O B C | jako kąty naprzemianległe (proste k l są równoległe)

W zadaniu możesz też skorzystać z twierdzenia Talesa - wzór zamieszczony jest w zestawie wybranych wzorów matematycznych na maturę str. 17.

Zadanie 21

1 sposób:

Przypomnij sobie, że wzór na pole trójkąta o bokach a , b oraz kącie α zawartym między tymi bokami obliczamy jako: P = 1 2 a b sin α

2 sposób:

Zauważ, że trójkąty K N M N L M mają taką samą wysokość h opuszczoną z wierzchołka M na bok K L .

Z twierdzenia o dwusiecznej kąta wewnętrznego trójkąta A B C otrzymujemy, że jeżeli dwusieczna tego trójkąta poprowadzona z wierzchołka C przecina prostą zawierającą odcinek A B w punkcie D , to: | A D | | B D | = | A C | | B C | .

UWAGA: Twierdzenie cytowane powyżej nie jest zawarte w podstawie programowej, ale znajduje się w zestawie wzorów dostępnych na egzaminie maturalnym. Rozwiązanie zadania nie wymaga skorzystania z tego twierdzenia, ale uczeń może z niego skorzystać.

3 sposób:

Przypomnijmy, że dwusieczna kąta z definicji jest zbiorem punktów jednakowo-odległych od ramion tego kąta, czyli w naszym zadaniu punkt N jest tak samo odległy od ramion kąta K M L , czyli od odcinków K M oraz M L .

Zadanie 22

Zadanie 23

Zadanie 24.1

Zadanie 24.2

Zadanie 25

Zadanie 26

Zadanie 27

Zadanie 28

Zadanie 29

Zadanie 30

Zadanie 31

Zadanie 32

Zadanie 33.1

Zadanie 33.2

« wszystkie materiały do tej książki