Zadanie 1

Aby prawidłowo rozwiązać to zadanie, należy wykazać się umiejętnością wyszukania w tekście właściwych informacji – wskazania zdania, które ma charakter tezy i będzie informowało, jakie zadanie postawił sobie autor. Należy wskazać jedno zdanie z tekstu Kamińskiej i jedno zdanie z tekstu Reklewskiego.

Zadanie 2

Aby prawidłowo rozwiązać zadanie, wymagana jest wiedza o funkcjach, jakie w tekście może pełnić cudzysłów. Następnie należy dokładnie się przyjrzeć użyciu cudzysłowów w obu artykułach. W uzasadnieniu trzeba powołać się na oba teksty, to znaczy wskazać, w jakiej funkcji cudzysłowy występują w tekście Kamińskiej i w jakiej funkcji w tekście Reklewskiego. W obu przypadkach autorzy używają cudzysłowów, aby przywołać cudze wypowiedzi.

Zadanie 3

Poprawne rozwiązanie zadania wymaga odnalezienia w tekście Kamińskiej miejsca, gdzie jest mowa o mechanizmach wpływających na popularność seriali, a następnie wykazania, że w tekście Reklewskiego te trzy mechanizmy również są omawiane. Rozwiązanie wymaga uważnej lektury tekstu Reklewskiego i wybrania z niego właściwych informacji. Aby otrzymać punkt, należy udowodnić, że Reklewski zwraca uwagę na wszystkie trzy mechanizmy wskazane przez Kamińską.

Zadanie 4

Poprawne rozwiązanie zadania wymaga zapoznania się ze stwierdzeniami podanymi w tabelce i zbadania ich prawdziwości lub fałszu w odniesieniu do jednego lub dwóch tekstów załączonych do zadania. Stwierdzenia zaproponowane w tabelce dotyczą przede wszystkim języka obu tekstów.

Aby ocenić prawdziwość pierwszego stwierdzenia, należy przypomnieć sobie, czym jest pytanie retoryczne jako środek stylistyczny i jaka jest jego funkcja. Stawiając pytanie retoryczne, autor nie oczekuje na nie odpowiedzi. Kamińska pyta, po czym udziela odpowiedzi.

Aby ocenić prawdziwość drugiego stwierdzenia, należy przypomnieć sobie, czym są archaizmy. Jednocześnie warto przypomnieć sobie, czym są neologizmy.

Aby ocenić prawdziwość trzeciego stwierdzenia, należy przypomnieć sobie, czym są synonimy. Synonim jest wyrazem równoważnym znaczeniowo lub tak bardzo zbliżonym, że w danym kontekście może zastąpić wskazany wyraz.

Aby ocenić prawdziwość czwartego stwierdzenia, należy przypomnieć sobie, czym jest wyliczenie jako środek stylistyczny. Należy dokładnie przeanalizować oba teksty pod kątem występowania wyliczeń.

Aby ocenić prawdziwość piątego stwierdzenia, należy zastanowić się, w jakim celu oboje autorzy używają tytułów seriali. W tekście Reklewskiego jest to bardziej widoczne – autorowi chodziło o podanie konkretnych dowodów swoich ustaleń. U Kamińskiej jest to mniej widoczne, ale autorka postępuje tak samo, jak Reklewski, w trzecim akapicie tekstu.

Aby ocenić prawdziwość szóstego stwierdzenia, należy przypomnieć sobie funkcje języka. Uczeń musi wiedzieć, że funkcja impresywna występuje w tekstach, które nastawione są na przekonywanie odbiorcy. Zarówno Kamińska, jak i Reklewski użyli przede wszystkim funkcji informatywnej języka.

Zadanie 5

Aby poprawnie rozwiązać to zadanie, należy w pierwszej kolejności ustalić, czym jest funkcja poznawcza danego tekstu kultury. W funkcji tej tekst występuje, gdy jego celem jest przekazywanie szeroko pojętej wiedzy o świecie. Tekst pozwala poznać świat. Następnie należy uważnie przeczytać oba teksty i ustalić, czy obaj autorzy zauważają występowanie tej funkcji i czy podkreślają jej znaczenie dla odbiorcy.

Zadanie 6

Notatka syntetyzująca wymaga pokazania stanowiska autorów obu tekstów wobec zagadnienia, które przedstawione zostało w temacie notatki. Wymaga ona zatem bardzo wnikliwej lektury tekstów i wyboru z nich tych informacji, które będą zgodne z tematem notatki. Ważne jest, aby w notatce pokazać podobieństwa i różnice między obu tekstami w zakresie danego zagadnienia. Co więcej, musi być ona zgodna z treścią obu tekstów. Długość notatki syntetyzującej powinna zamknąć się w przedziale 60-90 wyrazów, co oznacza, że musi być ona zwięzła i na odpowiednim poziomie uogólnienia, więc aby mogła powstać, należy z obu tekstów wyselekcjonować jedynie kluczowe informacje. Trzeba pamiętać także o tym, że jest to zadanie, w którym egzaminatorzy będą oceniać poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną. Podczas oceniania zadania pod uwagę brana jest również liczba wyrazów – przekroczenie limitu lub jego nieosiągnięcie skutkuje utratą punktu.

Aby ułatwić sobie napisanie notatki syntetyzującej, warto zapamiętać pewien schemat jej kompozycji. Najpierw określamy tematykę tekstów (zgodną z tematem notatki), a następnie pokazujemy, jak oba teksty wiążą się z tematem. W dalszej kolejności przedstawiamy stanowisko pierwszego autora, następnie drugiego. Na koniec podkreślamy, w której kwestii autorzy są zgodni lub w jakim zakresie ich teksty się różnią.

Do napisania notatki syntetyzującej de facto przygotowują wcześniejsze zadania zamieszczone w teście. Warto podczas pierwszej lektury tekstów już zaznaczać w nich najistotniejsze informacje. Samą natomiast notatkę można najpierw napisać w brudnopisie na końcu arkusza, gdzie będzie łatwo ją przeredagować w momencie przekroczenia limitu wyrazów.

Zadanie 7

Aby właściwie rozwiązać to zadanie, uczeń musi odwołać się zarówno do załączonego tekstu, jak i do znajomości całej lektury. Zadanie wymaga wskazania ostatecznych konsekwencji decyzji Kreona dla obu głównych bohaterów – Antygony i samego Kreona. Chodzi zatem o karę, jaką otrzymała Antygona, i o jej śmierć, oraz o osamotnienie Kreona spowodowane śmiercią najbliższych mu osób.

Zadanie 8

Aby poprawnie rozwiązać to zadanie, uczeń musi zapoznać się z dwoma załączonymi tekstami, a następnie na ich podstawie sformułować odpowiedź. Po lekturze tekstu Brzozowskiej uczeń powinien wykazać się zrozumieniem tekstu Bogurodzicy, aby poprawnie wskazać w nim te elementy światopoglądu średniowiecznego, o których wspomina Brzozowska – dualizm, nadzieję na życie po śmierci, obecność Chrystusa, wstawiennictwo Matki Bożej i Jana Chrzciciela.

Zadanie 9

Aby poprawnie rozwiązać to zadanie, uczeń powinien pamiętać, że dramat szekspirowski, który reprezentowany jest przez Makbeta, złamał wiele zasad tragedii antycznej. Uczeń najpierw musi wypisać dwie cechy dramatu antycznego, np. zasadę trzech jedności, zasadę decorum, brak scen zbiorowych, podział na epeisodiony i stasimony, obecność chóru, mimesis. Następnie musi zastanowić się, jak do tych zasad odniósł się William Szekspir. Zadanie wymaga podania konkretnych przykładów z Makbeta.

Zadanie 10

Aby poprawnie rozwiązać to zadanie, uczeń powinien wiedzieć, czym był barokowy koncept. W poezji baroku był to zaskakujący pomysł, na którym autor opierał swój utwór, aby zaskoczyć czytelnika. W drugiej kolejności zadanie wymaga dostrzeżenia konceptu w Niestatku Morsztyna – zmian w sposobie postrzegania ukochanej w zależności od stanu relacji (zgoda czy kłótnia).

Zadanie 11

Aby poprawnie rozwiązać to zadanie, uczeń powinien wiedzieć, jakie środki poetyckie służą nadaniu podniosłego charakteru utworowi. W pierwszej kolejności należy wskazać apostrofę. W dalszej można wskazać wykrzyknienie, anaforę czy podniosłe metafory. W zadaniu należy podać przykłady z tekstu oraz omówić funkcję danego środka w Hymnie do miłości ojczyzny. Nie może być to ogólne wskazanie funkcji.

Zadanie 12

Aby poprawnie rozwiązać to zadanie, należy znać treść ballady Mickiewicza i pamiętać, że różni obserwatorzy (lud, Starzec, narrator) przyjmowali różną perspektywę spojrzenia na obserwowane wydarzenia. W przypadku Starca i narratora warto zaznaczyć, która z osób przyglądała się Karusi z perspektywy człowieka oświecenia, a która jako romantyk.

Zadanie 13

Aby poprawnie rozwiązać to zadanie, należy odwołać się zarówno do załączonego tekstu, jak i do całej lektury. W załączonym tekście można dostrzec romantyczne spojrzenie Wokulskiego na Izabelę Łęcką – ubóstwienie kobiety. Można tę informację wykorzystać jako pierwszy dowód na romantyzm Wokulskiego. Po kolejne dowody należy sięgnąć do treści lektury, np. próba samobójcza, udział w powstaniu styczniowym, lektura poezji romantyków.

Zadanie 14

Aby poprawnie rozwiązać to zadanie, uczeń musi posiadać wiedzę pozalekturową dotyczącą kierunków i technik pisarskich i malarskich popularnych w II połowie XIX wieku. Uważna lektura załączonego fragmentu Chłopów Reymonta pozwoli wskazać właściwą odpowiedź. W uzasadnieniu uczeń musi wskazać konkretne rozwiązania, które zastosował autor, by stworzyć impresjonistyczny obraz świata, np. operowanie barwnymi opisami czy zwrócenie uwagi na grę światła.

Zadanie 15

Poprawne rozwiązanie tego zadania wymaga znajomości aktu I Wesela Stanisława Wyspiańskiego. Uczeń w rozwiązaniu powinien wskazać, że w tej części dramatu dostrzegamy elementy humorystyczne – typowe dla komedii, wynikające ze zderzenia dwóch środowisk społecznych i niezrozumienia obyczajowości chłopów przez inteligencję. Właśnie to niezrozumienie życia wiejskiego i prowadzone między bohaterami dialogi stają się źródłem humoru.

Zadanie 16

Aby prawidłowo rozwiązać to zadanie, potrzebna jest konkretna wiedza dotycząca treści całej powieści Stefana Żeromskiego. Uczeń powinien wiedzieć, jaki wpływ na kształtowanie się światopoglądu i charakteru Cezarego Baryki mieli jego ojciec i Szymon Gajowiec.

Zadanie 17

Aby prawidłowo rozwiązać to zadanie, uczeń potrzebuje wiedzy o popularnych nurtach, technikach pisarskich i motywach występujących w poezji dwudziestolecia międzywojennego. Następnie należy we fragmentach wierszy rozpoznać występowanie danego nurtu i dopasować w tabeli. Urbanizm wyrażał zachwyt nad miastem. Witalizm koncentrował się na fascynacji samym życiem, ruchem, dynamizmem. Katastrofizm operował motywami apokaliptycznymi, zapowiadał nadchodzącą katastrofę. Motywy arkadyjskie związane były z naturą, ukazywały wieś jako miejsce szczęśliwości.

Zadanie 18

Aby prawidłowo rozwiązać to zadanie, należy wiedzieć, czym jest narracja behawioralna, znać jej typowe cechy, a następnie odnaleźć je w załączonym fragmencie opowiadania Borowskiego. Zadanie nie wymaga znajomości całego opowiadania, a jedynie uważnej lektury załączonego fragmentu i powiązania go z wiedzą pozalekturową. W uzasadnieniu należy podać konkretne przykłady zastosowania we fragmencie narracji behawioralnej. Behawioryzm nastawiony był na zapis działań i języka, jakim posługują się bohaterowie, bez analizy psychologicznej i zbędnego komentarza narratora.

Zadanie 19

Ocena prawdziwości poszczególnych stwierdzeń wymaga od ucznia zarówno wiedzy o konwencji pisarskiej Sławomira Mrożka, jak i znajomości całej lektury.

• Uczeń rozpoznaje elementy konwencji groteskowej w Tangu.
• Uczeń poprawnie interpretuje ostatnią scenę dramatu – jako ostrzeżenie przed rządami siły, prymitywizmu i brutalności.
• Uczeń zna pojęcie paraboli i interpretuje wymowę dramatu jako ostrzeżenie przed rządami dyktatury

Zadanie 20

Napisanie dobrej rozprawki wymaga uważnego przeczytania tematu pracy oraz wymogów sformułowanych w poleceniu: odwołania się do wybranej lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego (może być utwór poetycki) oraz do wybranych kontekstów (czyli minimum dwóch).

Uczeń musi ustosunkować się do konkretnego tematu. Oba tematy: Postawy wobec przemocy oraz Różne oblicza relacji między rodzicami a dziećmi są bardzo szerokie, dlatego w obu przypadkach niezbędne jest zawężenie swoich rozważań do jednego lub kilku aspektów zagadnienia. Wieloaspektowość zagadnienia można podkreślić we wstępie do rozprawki. Ważne jest odpowiednie sformułowanie tezy – powinna być zawężona i konkretna. Do tak zawężonej tezy dobieramy stosowne lektury.

Należy pamiętać o wyborze właściwych kontekstów – od kontekstów historycznych, przez filozoficzne, historycznoliterackie, biograficzne itd. Jako kontekst można wykorzystać inny tekst literacki.

Wykorzystane konteksty muszą być funkcjonalne, co oznacza, że ich dobór pozwala na pogłębienie rozważań nad tematem rozprawki lub przykładami podanymi z lektur.

Istotne jest, aby pamiętać o prawidłowej kompozycji rozprawki. Wstęp musi zawierać wyraźnie postawioną tezę, którą należy udowadniać w kolejnych argumentach. Argumenty muszą być zróżnicowane i ukazywać różne aspekty omawianego zagadnienia. Każdy argument musi posiadać trójdzielną budowę: twierdzenie argumentacyjne z rozwinięciem, przykłady z literatury, wniosek cząstkowy. W podsumowaniu rozprawki należy zebrać wnioski cząstkowe z argumentów, sformułować własny sąd i podsumować pracę.